New MPSC Talathi Bharti Syllabus 2026 – गट क तलाठी भरती अभ्यासक्रम PDF

MPSC Talathi Bharti Syllabus 2026 PDF: महाराष्ट्र तलाठी – ग्राम महसूल अधिकारी भरती 2026 संदर्भात मोठी अपडेट समोर आली आहे. आता ही भरती प्रक्रिया MPSC (महाराष्ट्र लोकसेवा आयोग) द्वारे ‘गट क’ (Group C) संवर्गातील संयुक्त परीक्षेमार्फत (Combined Exam) राबवली जाणार आहे. या नवीन बदलामुळे परीक्षेचे स्वरूप आता पूर्व आणि मुख्य अशा दोन टप्प्यांत असेल.

या लेखामध्ये आपण नवीन MPSC Talathi Pattern नुसार अभ्यासक्रम, शैक्षणिक पात्रता, वयोमर्यादा आणि सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे पूर्व आणि मुख्य परीक्षेसाठी उपयुक्त संदर्भ पुस्तकांची (Booklist) सविस्तर माहिती पाहणार आहोत. जर तुम्ही तलाठी भरती 2026 ची तयारी करत असाल, तर हा नवीन बदललेला पॅटर्न समजून घेणे यशासाठी अनिवार्य आहे.

तलाठी भरती 2026: महत्त्वाची माहिती (Talathi Bharti Overview)

तपशील	माहिती
विभागाचे नाव	महसूल विभाग, महाराष्ट्र शासन
पदाचे नाव	ग्राम महसूल अधिकारी (तलाठी) / Village Accountant
परीक्षेचे स्वरूप	MPSC गट क संयुक्त परीक्षा (पूर्व व मुख्य)
वेतन श्रेणी	S-8: 25,500 – 81,100 + महागाई भत्ता व इतर भत्ते
शैक्षणिक पात्रता	कोणत्याही शाखेतील पदवी (Graduate)
वयोमर्यादा	खुला प्रवर्ग: 18 ते 38 वर्षे (मागासवर्गीयांसाठी 43 वर्षांपर्यंत सूट)

तलाठी भरती 2026 नवीन MPSC ग्रुप C पॅटर्न पूर्व परीक्षा अभ्यासक्रम

MPSC Combined Group C Prelims Syllabus 2026 हा सर्व पदांसाठी (तलाठी, लिपिक, कर सहाय्यक इ.) सामाईक असतो. ही परीक्षा 100 गुणांची असून त्यासाठी 1 तास वेळ दिला जातो.

विषय	प्रश्नसंख्या	एकूण गुण	दर्जा	माध्यम	परीक्षा वेळ
सामान्य क्षमता चाचणी	१००	१००	पदवी	मराठी व इंग्रजी	एक तास

अनुक्रमणिका	विषय
1	इतिहास – आधुनिक भारताचा विशेषतः महाराष्ट्राचा इतिहास
2	भूगोल – महाराष्ट्राच्या भूगोलाच्या विशेष अभ्यासासह पृथ्वी, जगातील विभाग, हवामान, अक्षांश- . रेखांश, महाराष्ट्रातील जमिनीचे प्रकार, पर्जन्यमान, प्रमुख पिके, शहरे, नद्या, उद्योगधंदे, इत्यादी
3	अर्थव्यवस्था– भारतीय अर्थव्यवस्था – राष्ट्रीय उत्पन्न, शेती, उद्योग. परकीय व्यापार, बँकिंग, लोकसंख्या, दारिद्रय व बेरोजगारी, मुद्रा आणि राजकोषीय नीति, इत्यादी. शासकीय अर्थव्यवस्था अर्थसंकल्प, लेखा, लेखापरीक्षण, इत्यादी.
4	चालू घडामोडी- जागतिक तसेच महाराष्ट्रासह भारतातील.
5	राज्यशास्त्र
6	सामान्य विज्ञान – भौतिकशास्त्र ( Physics), रसायनशास्त्र (Chemistry), प्राणिशास्त्र (Zoology), वनस्पतीशास्त्र (Botany). आरोग्यशास्त्र (Hygiene).
7	अंकगणित – वजाबाकी, गुणाकार, भागाकार, दशांश अपूर्णाक व टक्केवारी इत्यादी
8	बुध्दिमापन चाचणी – उमेदवार किती लवकर व अचूकपणे विचार करु शकतो हे आजमावण्यासाठी प्रश्न

तलाठी भरती मुख्य परीक्षा 2026 अभ्यासक्रम (Mains Syllabus)

मुख्य परीक्षेमध्ये दोन पेपर असतात. तलाठी पदाच्या अंतिम निवडीसाठी मुख्य परीक्षेतील गुणच ग्राह्य धरले जातात.

MPSC Group C पेपर क्रमांक 01 –

अं.क्र.	विषय
1	मराठी – सर्वसामान्य शब्दसंग्रह, वाक्यरचना, व्याकरण, म्हणी व वाक्यप्रचार यांचा अर्थ आणि उपयोग तसेच उतान्यावरील प्रश्नांची उत्तरे
2	इंग्रजी – Common Vocabulary, Sentence structure, Grammar, use of Idioms and phrases & their meaning, and comprehension of the passage.

MPSC Group C पेपर क्रमांक 02

अं.क्र.	विषय
1	बुध्दिमत्ता चाचणी- उमेदवार किती लवकर व अचूकपणे विचार करू शकतो हे आजमावण्यासाठी प्रश्न
2	चालु घडामोडी – जागतिक तसेच भारतातील.
3	अंकगणित व सांख्यिकी
4	माहिती अधिकार अधिनियम, 2005 व महाराष्ट्र लोकसेवा हक्क अधिनियम 2015
5	भारतीय संघ राज्यव्यवस्था, भारतीय राज्यघटना, स्थानिक स्वराज्य संस्था, कार्यकारी मंडळ, न्यायमंडळ व विधीमंडळ इत्यादी घटना कशी तयार झाली आणि घटनेच्या प्रस्तावनेमागची भूमिका व तत्वे, घटनेची महत्वाची कलमे / ठळक वैशिष्ट्ये, केंद्र व राज्य संबंध, निधर्मी राज्य, मूलभूत हक्क व कर्तव्ये, राज्याच्या धोरणाची मार्गदर्शक तत्वे- शिक्षण, युनीफॉर्म सिव्हील कोड, स्वतंत्र न्यायपालिका, राज्यपाल, मुख्यमंत्री व मंत्रीमंडळ-कर्तव्ये, अधिकार व कार्य, राज्य विधीमंडळ- विधानसभा, विधानपरिषद व त्यांचे सदस्य, अधिकार, कार्य व कर्तव्ये, विधी समित्या इत्यादी
6	भारताचा व महाराष्ट्राचा भूगोल – महाराष्ट्राचा व भारताचा प्राकृतिक (Physical) भूगोल, मुख्य प्राकृतिक (Physiographic) विभाग, हवामान शास्त्र (Climate), पर्जन्यमान व तापमान, पर्जन्यातील विभागवार बदल, नद्या, पर्वत व पठार, विविध भुरूपे, राजकीय विभाग, प्रशासकीय विभाग, नैसर्गिक संपत्ती- वने व खनिजे, मानवी व सामाजिक भूगोल, लोकसंख्या, लोकसंख्येचे स्थानांतर (Migration of Population) व त्याचे उगम (Source) आणि इष्टस्थानावरील (Destination) परिणाम, ग्रामीण वस्त्याव तांडे, झोपडपट्टया व त्यांचे प्रश्न. पर्यावरण – मानवी विकास व पर्यावरण, पर्यावरणपूरक विकास, नैसर्गिक साधनसंपत्तीचे संधारण विशेषतः वनसंधारण, विविध प्रकारची प्रदूषणे व पर्यावरणीय आपत्ती, पर्यावरण संवर्धनात कार्यरत असलेल्या राज्य/राष्ट्र/ जागतिक पातळीवरील संघटना / संस्था इत्यादी.
7	अ) भौतिकशास्त्र ( Physics), ब) रसायनशास्त्र (Chemistry), क) प्राणीशास्त्र (Zoology), ड) वनस्पतीशास्त्र (Botany) इ) दूर संवेदन, हवाई व ड्रोन छायाचित्रण, भौगोलिक माहिती प्रणाली व त्याचे उपयोजन (Remote Sensing, Aerial and drone photography, Geographic Information System (GIS) and it’s application etc.) फ) माहिती व संप्रेषण तंत्रज्ञान (Information and communication technology.)
8	अर्थव्यवस्था व नियोजन, विकास विषयक अर्थशास्त्र समग्रलक्षी अर्थशास्त्र:  1)समग्रलक्षी अर्थशास्त्र 2) वृद्धी आणि विकास 3) सार्वजनिक वित्त 4) आंतरराष्ट्रीय व्यापार आणि आंतरराष्ट्रीय भांडवल भारतीय अर्थव्यवस्था:  1) भारतीय अर्थव्यवस्था, भारतीय अर्थव्यवस्थेची आव्हाने व आर्थिक सुधारणा 2)भारतीय शेती व ग्रामीण विकास 3) सहकार 4) मौद्रिक व वित्तीय क्षेत्र 5) सार्वजनिक वित्त आणि वित्तीय संस्था 6) उद्योग व सेवा क्षेत्र 7) पायाभूत सुविधा विकास 8) आंतरराष्ट्रीय व्यापार आणि भांडवल 9) महाराष्ट्राची अर्थव्यवस्था

Update : MPSC 5 December 2022

तलाठी भरती पूर्व व मुख्य परीक्षा अभ्यासक्रम :

MPSC गट क तलाठी भरती पूर्व परीक्षा 2026 अभ्यासक्रम PDF	डाउनलोड करा
MPSC गट क तलाठी भरती मुख्य परीक्षा 2026 अभ्यासक्रम PDF	डाउनलोड करा

MPSC तलाठी भरती 2026 साठी सर्वोत्तम संदर्भ पुस्तके (Recommended Booklist)

विद्यार्थ्यांच्या मागणीनुसार, MPSC गट क पूर्व आणि मुख्य परीक्षेसाठी अत्यंत महत्त्वाची पुस्तके खालीलप्रमाणे आहेत. ही पुस्तके अनुभवी शिक्षकांनी आणि यशस्वी उमेदवारांनी सुचवलेली आहेत:

1. मराठी व इंग्रजी (मुख्य परीक्षेसाठी अत्यंत महत्त्वाचे)

• मराठी व्याकरण: मोरा वाळंबे (सुगम मराठी व्याकरण) किंवा बाळासाहेब शिंदे.
• इंग्रजी व्याकरण: बाळासाहेब शिंदे किंवा एम. जे. शेख (M.J. Sheikh).
• शब्दसंग्रह: ‘पाल अँड सुरी’ किंवा मोरा वाळंबे यांचे शब्दरत्न.

2. सामान्य ज्ञान (पूर्व व मुख्य परीक्षा)

• इतिहास: अनिल कठारे किंवा जयसिंगराव पवार (महाराष्ट्राचा इतिहास) आणि समाधान महाजन (आधुनिक भारत).
• भूगोल: ए. बी. सवदी (महाराष्ट्राचा भूगोल – दीपस्तंभ प्रकाशन) किंवा खतीब सर.
• राज्यशास्त्र: एम. लक्ष्मीकांत (मराठी अनुवाद) किंवा रंजन कोळंबे (भारतीय राज्यघटना).
• अर्थव्यवस्था: रंजन कोळंबे किंवा किरण देसले (भाग १).
• सामान्य विज्ञान: डॉ. सचिन भस्के किंवा अनिल कोलते सरांचे पुस्तक.
• चालू घडामोडी: ‘परिक्रमा’ मासिक (Prithvi Parikrama) किंवा ‘लक्ष्यवेध’ चालू घडामोडी.

3. अंकगणित व बुद्धिमत्ता

• बुद्धिमत्ता चाचणी: अनिल अंकलगी किंवा पंढरीनाथ राणे.
• अंकगणित: नितीन महाले (मॅजिक ऑफ मॅथ्स) किंवा सतीश वसे.

4. मुख्य परीक्षेचे विशेष विषय

• माहिती अधिकार व लोकसेवा हक्क: किशोर लवटे सरांचे पुस्तक.
• पर्यावरण: तुषार घोरपडे सरांचे पुस्तक.
• विज्ञान व तंत्रज्ञान (ICT/Remote Sensing): रंजन कोळंबे किंवा दीपस्तंभ प्रकाशन.

---

यशस्वी होण्यासाठी काही खास टिप्स

1. PYQ विश्लेषण: MPSC गट क च्या मागील किमान 5 वर्षांच्या प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण करा. यामुळे प्रश्नांची काठिण्य पातळी समजते.
2. स्टेट बोर्ड पुस्तके: अभ्यासाची सुरुवात इयत्ता 5 वी ते 12 वी च्या महाराष्ट्र राज्य पाठ्यपुस्तक मंडळाच्या पुस्तकांपासून करा.
3. नियमित सराव: दररोज किमान 1 तास गणित आणि बुद्धिमत्तेचा सराव करा.
4. उजळणी: आठवड्यातून एकदा वाचलेल्या सर्व भागाची उजळणी करा.

FAQ – वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

प्रश्न 1: तलाठी भरतीसाठी आता मुलाखत असते का?
नाही, MPSC गट क अंतर्गत होणाऱ्या तलाठी भरतीसाठी मुलाखत नसते. केवळ पूर्व आणि मुख्य परीक्षेच्या गुणांवर आधारित निवड होते.

प्रश्न 2: नवीन पॅटर्ननुसार नकारात्मक गुणदान (Negative Marking) आहे का?
हो, MPSC च्या नियमानुसार 1/4 (0.25) इतके नकारात्मक गुणदान प्रत्येक चुकीच्या उत्तरासाठी कापले जातात.

प्रश्न 3: ही परीक्षा ऑनलाइन होणार की ऑफलाइन?
MPSC द्वारे घेतली जाणारी ही परीक्षा सामान्यतः ऑफलाइन (OMR Sheet वर) घेतली जाते.

प्रश्न 4: पूर्व परीक्षेचे गुण अंतिम निवडीसाठी धरले जातात का?
नाही, पूर्व परीक्षा केवळ मुख्य परीक्षेसाठी पात्र ठरण्यासाठी असते. अंतिम निवड मुख्य परीक्षेच्या गुणांवरच होते.

जर तुम्हाला तलाठी भरती 2026 संदर्भात काही शंका असतील, तर खाली कमेंट बॉक्समध्ये नक्की विचारा!